فوزيه سومرو.

 فوزيه سومرو.

 ورسي 4 سيپٽمبر

 ٿر جي مشهور عوامي فنڪاره فوزيه سومرو جو اصل نالو حڪيمان هو. هن ويراواهه لڳ تعلقي ننگرپارڪر جي ڳوٺ کارسر ۾، 1969ع ۾ ناٿـي خـان جـي گهـر ۾ جنم ورتو. سندس والد ٽنڊي محمد خان جي شگر مل ۾ ملازم هو ۽ اتي حمد ۽ نعتون ڳائيندو هو. اڳتي هلي، لڏي پلاڻي ٽنڊي محمد خان ۾ اچي ويٺو، جتي فوزيه سومرو مئٽرڪ پاس ڪئي ۽ سورهن سترهن ورهين جي ڄمار ۾ ڳائڻ شروع ڪيائين. سندس تعلق بنيادي طرح مذهبي گهراڻي سان هو، جنهنڪري کيس فن جي دنيا ۾ اچڻ وقت ڪافي ڏکيائيون پيش آيون، پر پنهنجي شوق جي تڪميل خاطر مائٽن کان چوريءَ ننڍن ننڍن فنڪشنن ۽ پروگرامن ۾ ڳائيندي رهندي هئي. 1987ع ڌاري ريڊيو پاڪستان حيدرآباد تي نامور براڊڪاسٽر نصير مرزا کيس متعارف ڪرايو ۽ سندس آواز ۾ ٻه ڪلام ’بي قدرا قدر نه ڪيئي ڪو‘ ۽ ’ڇڏي ويا ساٿي سکن جا‘ رڪارڊ ڪيا، جن ٻڌندڙن ۾ ڪافي مقبوليت حاصل ڪئي.

فوزيه سومرو راڳ جي باقاعدي سکيا استاد مجيد خان ۽ غلام حسين ڪليريءَ کان ورتي. سندس آواز ۾ ڪافي درد هو.

فوزيه سومرو سنڌي عورت فنڪارائن ۾ واحد فنڪاره هئي، جنهن کي وڌ ۾ وڌ ٻُڌو ۽ پسند ڪيو ويو آهي. سندس ڪلامن سنڌ جي جهرجهنگ وڏي مقبوليت ماڻي. فوزيه سومرو جون 110 ڪيسيٽون مارڪيٽ ۾ آيون. هوءَ ڪئسيٽ ڪمپنين کان ڪافي ڳرو معاوضو وٺندي هئي. هن گهڻو تڻو عشقيه ڪلام ڳايو آهي. ان کانسواءِ هر سال محرم مهيني ۾ سندس آواز ۾سنڌي نوحن جون ڪئسٽون رليز ٿينديون هيون. فوزيه سومرو ملڪ کان ٻاهر سعودي عرب ، ڀارت، دبئي ، شارجه ۽ قطر سميت ڪيترن ملڪن ۾ پنهنجي فن جا جوهر ڏيکاريا. هن سنڌي، سرائڪي، اردو، بلوچي، مارواڙي ۽ ٻين ٻولين ۾ ڳايو. هن شاهه لطيف، سچل سر مست ، شيخ اياز، بلال اوٺي، علي محمد اڏيرائي، سائينداد ساند ۽ ٻين شاعرن جا ڪلام ڳائي خوب داد حاصل ڪيو. سندس مشهور گيتن ۾ ’ڪنهين هٿ هِلايا ته ڳوڙها ڳڙي پيا‘، ’ڪو ته اهڙو هجي‘، ’ڪڏهن نينهن وارا ننڊون ڪونه ڪن ٿا‘، ’الي منهنجا ماروئڙا‘، ’جهڙي پياري سنڌ، تهڙا سنڌي ماڻهو‘، ’ڪارونجهر تي آ، آءٌ اڪيلي آهيان‘، ’ڏورو‘، ’جيئري مون ڏي ڪونه آئين ‘ شامل آهن.

سندس شادي 1993ع ۾ ٽنڊي محمد خان جي زميندار حاجي مصري سٺيي سان ٿي، جنهن مان کيس هڪ ڌيءُ جو اولاد آهي. سندس 110 ڪئسيٽون رليز ٿيون. کيس شاهه لطيف ايوارڊ ۽ شهباز اوارڊ سميت لاتعداد اوارڊ مليا آهن. ٿر پروڊڪشن رڪارڊنگ ڪمپنيءَ 2002ع ۾، ميرپورخاص ۾ سندس مڃتا طور تاج پوشي ڪرائي وئي. 2002ع ۾ بيمار رهڻ کانپوءِ هن پاڻ کي ويل چيئر تي کڻائي به شاهه لطيف جي عرس تي ڪلام ڳائي، پنهنجي مداحن کي مايوس نه ڪيو.

 فوزيه سومرو گڙدن جي تڪليف گهڻي وقت کان رهي ۽ 2002 ۾ بيمار رهڻ باوجود هن پاڻ کي ويل چيئر تي کڻائي به شاهه لطيف جي عرس تي ڪلام ڳائي پنهنجي مداحن کي مايوس ڪونه ڪيو. هوء 4 سيپٽمبر 2002 تي ڪراچي جي سول اسپتال ۾ دم ڌڻيء حوالي ڪري هن فاني دنيا کي ڇڏي وئي کيس ٽنڊي محمد خان جي سخي برهان شاهه قبرستان ۾ دفن ڪيو ويو، پر سندس آواز اڄ به سندس موجودگيء جو احساس ڏياريندو رهي ٿو.

                  

                              مدد؛ سنڌيانا، سنڌي وڪيپيڊيا، لوڪ ادب.

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

چیخوف افسانہ

 عالمی ادب کے اردو تراجم (انتخاب افسانہ) افسانہ : اِضطراب  ( تسکا ؛ Tocka) تحریر : انتن چیخوف ( Anton Chekhov ) اردو قالب : قیصر نذیر خاورؔ شام کا دھندلکا ہے ۔ نم آلود برف کے بڑے بڑے گالے سڑکوں پر لگی بتیوں ، جنہیں اسی وقت جلایا گیا تھا ، کے گرداگرد سست روی سے چکر کاٹتے ہوئے نیچے گر رہے ہیں ۔ یہ چھتوں پرباریک اور نرم تہہ بچھانے کے ساتھ ساتھ گھوڑوں کی کمروں اور کندھوں کے علاوہ ٹوپیوں پر بھی پڑ رہی ہے ۔ گاڑی بان ’ ایونا پتاپوف ‘ برف سے سفید بھوت سا لگ رہا ہے ۔ وہ بکسے پر بِنا ہِلے جلے اتنا جھک کر بیٹھا ہوا ہے ، جتنا ایک انسانی جسم جھک سکتا ہے ۔ ایسا لگتا ہے کہ اگر عام طور پر پڑنے والی برف بھی پڑ رہی ہوتی تو بھی اس نے اسے جھٹکنا ضروری نہ سمجھا ہوتا ۔ ۔ ۔ اس کی پستہ قد گھوڑی بھی سفید ہے اور اسی کی مانند بے حس و حرکت کھڑی ہے ۔ اس کا ساکت ہونا ، اس کے جسم کی گولائیاں اور اس کی لکڑی کی مانند سیدھی ٹانگیں اسے یوں دِکھا رہی ہیں جیسے وہ آدھے کوپک میں ملنے والی گھوڑے کی شکل والی اَدرکی روٹی ہو ۔ وہ شاید اپنے خیالوں میں گم ہے ۔ کوئی بھی بندہ جس سے اس کا ہل چھین لیا گیا ہو اوراسے اپنے مانو...
Read more

عشق کے چالیس اصول

 عشق کے چالیس اصول از ایلف شفق اردو آڈیو بک میں طورس پہاڑوں کی ایک وادی میں سادہ لوح دہقانوں کے ہاں پیدا ہوئی۔ میں بارہ برس کی تھی جب رومی نے مجھے گود لیا تھا۔ میرے حقیقی والدین ان لوگوں میں سے تھے جو محنت مشقت کرتے اور وقت سے پہلے بوڑھے ہوجاتے ہیں۔ ہم چھوٹے سے گھر میں رہتے تھے۔ میری بہن اور میں ایک ہی کمرے میں اپنے مرحوم بہن بھائیوں کے آسیبوں کے ہمراہ رہتے تھے۔ پانچ بچے جو سادہ سی عام بیماریوں کی بھینٹ چڑھ گئے۔ میں گھر میں واحد تھی جو اُن آسیبوں کو دیکھ سکتی تھی۔ ہر بار جب میں ذکر کرتی کہ وہ ننھی روحیں کیا کر رہی تھیں تو میری بہن دہشت زدہ ہوجاتی اور میری ماں رونے لگتی۔ میں نے سمجھانے کی بے کار کوشش نہیں کی کہ انہیں ڈرنے یا فکر مند ہونے کی ضرورت نہیں کیوں کہ میرے مرنے والے بہن بھائیوں میں سے کوئی بھی دہشت انگیز یا ناخوش نہ تھا۔ یہ بات میں اپنے گھر والوں کو کبھی سمجھا نہ پائی۔ ایک روز ایک تارک الدنیا زاہد ہمارے گائوں سے گزرا۔ اُسے بے حد تھکن زدہ دیکھ کر میرے بابا نے دعوت دی کہ وہ ہمارے گھر میں شب بسری کرے۔ اُس شام جب ہم سب آتش دان کے گر د بیٹھے ہوئے تھے بکرے کے پنیر کے کباب بھون ...
Read more

DAFFODILS....اردو منظوم ترجمہ

 [10:44 AM, 8/12/2020] +92 344 1386040: HE DAFFODILS....اردو منظوم ترجمہ By William Wordsworth... I wandered lonely as a cloud That floats on high o'er vales and hills, When all at once I saw a crowd, A host, of golden daffodils; Beside the lake, beneath the trees, Fluttering and dancing in the breeze. Continuous as the stars that shine And twinkle on the milky way, They stretched in never-ending line Along the margin of a bay: Ten thousand saw I at a glance, Tossing their heads in sprightly dance. The waves beside them danced; but they Out-did the sparkling waves in glee: A poet could not but be gay, In such a jocund company: I gazed—and gazed—but little thought What wealth the show to me had brought: For oft, when on my couch I lie In vacant or in pensive mood, They flash upon that inward eye Which is the bliss of solitude; And then my heart with pleasure fills, And dances with the daffodils. سیرِکہسار میں تنہا صفتِ ابرِ رواں محوِ نظارہ میں اک روز چلا جاتا تھا ناگہاں جھیل کنارے ن...
Read more